Tag Archives: Nafarroa

ALGUNOS APUNTES EN EL OCTAVO CENTENARIO DEL FUERO DE VIANA (2019) (1/3)

Viana es un municipio perteneciente a la Comunidad Foral de Navarra, situado en el extremo suroeste de la misma, lindante con el Territorio Histórico de Álava y la Comunidad Autónoma de La Rioja. Tiene una superficie de 78,62 km² y una población, según datos del año 2017,  de 4.078 habitantes, concentrados en su único núcleo urbano.

            Viana está a 469 metros de altitud, conformando su término un plano inclinado desde el extremo oriental de la Sierra de Toloño, con 858 metros de altitud en el monte Figueras, hasta la orilla del Ebro a una cota de alrededor de 360 metros. El punto más alto del municipio  de Viana se sitúa en el Alto de los Bojes, de 836 metros de altitud, pero en realidad es la cabecera de un extremo septentrional del municipio, formado por el barranco del arroyo de Longar, paralelo a los actuales municipios de Aras y Bargota que, como veremos, pertenecieron a la jurisdicción de la villa de Viana.

Irakurtzen jarraitu

ABESTEN, SOILIK ABESTEN

“Ne tenir que de Dieu et de son épée”

1347an Gaston Febusek “Piriniotako Leoiak”, Biarnoko eta Foixeko jaun eta jabeak hitz hauekin erantzun zion Frantziako erregearen ordezkariari, gorazarrea egitea agindu zionean. Alegia, bera bakarrik Jainkoaren eta bere ezpataren menpe zegoela argudiatuz.

Irakurtzen jarraitu

1620 Nafarroako lo(r)aldia

Urriaren 3an Donapaleun “1620 Nafarroako lo(r)aldia” ekimena burutuko da: Nafarroa askearen azken hiriburuan, alegia.

Bertan, Nafarroa Garaiaren konkista (1512an hasita) eta Batasun Ediktuaren (1620) arteko nafar Errenazimentuaren loraldia birpasatuko da: Erresuma askeak iraun zuen bitartean garatu zen ahalegin oparoa.

Nafarroako Luis II.ak (Frantziako XIII.ak) agindutako Batasun Ediktuak loraldi hau zimeldu zuen, nafar Erresuma derrigorrez Frantziar koroaren menpean jarri zuelarik.

Nafar Estatuaren burujabetasun osoari amaiera jarri zion unea. Euskaldunok eduki genuen eta indarrez kendu ziguten askatasunaren akabera.

Gogoan zintzelaturik eduki beharko genukeen mugarri historikoa. Gaurdaino luzatzen den loaldia….

DATORREN ASTEBURURAKO HITZ-ORDUAK: IRUÑA-VELEIA/MARUTEGIKO GAZTELUA

Kaixo, lagunok!!

Hona hemen datorren astebururako proposamen interesgarriak, agian parte hartu nahi izango duzuelakoan:

  • Irailak 20 igandea (10:00): Marutegiko Gaztelu Eguna, Araian.
  • Irailak 20 igandea (11:00): Iruña-Veleiako industegian Bisita gidatu alternatiboa.

Os indicamos a continuación una serie de interesantes propuestas para el próximo fin de semana, por si queréis participar:

  • Domingo 20 de septiembre (10:00): Gaztelu Eguna en Marutegi, Araia.
  • Domingo 20 de septiembre (11:00): Visita guiada alternativa al yacimiento de Iruña-Veleia.

HERRIEXISTENTZIA KRONIKA (BELOAGAKO GAZTELUA)

Lainotuta daude Oiartzun eta inguruak. Hamarrak aurretik jendea biltzen ari gara, zahar eta gazte, hego eta iparretik. 80 bat lagun elkartu gara, eta bideari ekiteko prest gaude, ikurrak eskutan: nafarra eta ikurriña. Izanaren lekuko, lehena; izateko gogotik sortua, bigarrena. Berriz izateko, burujabe eta oso. Hori dugu helburu Herriexistentziara batu garenok: berriz izateko bidea egitea.

Irakurtzen jarraitu

BELOAGAKO GAZTELURA MARTXA

Irailaren 5ean Beloagako gazteluko martxan egon ginen “Herriexistentzia” dinamikarekin bat eginez.

 

Irailaren 5ean MARTXA BELOAGAKO GAZTELURA

“ARANIELLO” ALFONTSO VIII.AREN TESTAMENTUAN

(Iturria: Nabarlur)

1886an, Fidel Fita Colomé (1835-1918) historialari katalaniarrak Gaztelako Alfontso VIII.aren (1155-1214) testamentu osoa argitaratu zuen, behin agiria Toledoko katedralean aurkitu eta gero. Gogoratu behar dugu Alfontso VIII.ak orduko Nafarroaren mendebaldea indarrez hartu zuela menpean, 1199 eta 1200 bitartean.

1204ko abenduaren 8an idatzi omen zen aipatutako testamentua, errege gaztelarra osasun egoera larrian zegoelarik, hiltzeko zorian. Bertan, besteak beste, Diego Lopez Harokoari Bizkaiaren jabetza itzultzeko asmoa adierazten zuen (momentu hartan, jauntxo eta militar boteretsu hau Gaztelako erregearen aurka matxinatuta zegoen, Lizarrako gazteluetan gotorturik, hain zuzen ere), eta, bereziki, Antso VII. “Azkarra” Nafarroako erregeari 4 urte lehenago konkistatutako lurraldeak itzultzeko hitza ematen zuen ere.

Aipatutako lurraldeak mugarriztatzerakoan, “Araniello” toponimoa agertzen da idatzian, kokapen argirik gabekoa. Gaur dakarkizuegun idatzi interesgarri honetan, Jesús Pérez de Viñaspre gure lagunak aipatutako lekua Deban egon litekeelako teoria azaltzen digu, testamentuari koherentzia geografiko nabaria emango liokeena. Irakurtzen jarraitu

ARRISKUAREN JABETZAZ

(“Argia” aldizkaritik hartutakoa)

Bizi dugun arrisku egoerak gogoeta eragin dit. Nork kudeatzen ditu arriskuak egokien? Goikoak? Behekoak? Behekoak ez dauka behar besteko ikuspegirik, eta goikoari, errealitatearen detaileak falta zaizkio. Eta badakigu detaileak zein garrantzizkoak diren. Beraz, ondorioztatu dezakegu arrisku kudeaketarik egokiena, eraginkorrena, arazoa bera dagoen mailan ematen dela. Irakurtzen jarraitu

1620: EL FIN DE NUESTRA INDEPENDENCIA

Placa en recuerdo de los Estados Generales de Navarra, en la fachada de su sede de la antigua iglesia de Saint-Paul, en Donapaleu/Saint-Palais.

(Tomado de Kazeta de Nabarralde de enero 2020)

¿Por qué es relevante la fecha 1620 en nuestra historia?

Porque es el último momento en que hay un reino de Navarra plenamente independiente. El último momento, pues, en que el pueblo vasco contó con una entidad política completamente libre: el fin de nuestra independencia. Irakurtzen jarraitu